Wakacje składkowe ZUS to jedno z niewielu realnych odciążeń dla najmniejszych przedsiębiorców w Polsce — możliwość zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez jeden wybrany miesiąc w roku. Rozwiązanie funkcjonuje od listopada 2024 roku i wciąż budzi pytania: kto może z niego skorzystać, jak złożyć wniosek i ile realnie można zaoszczędzić. Poniżej wyjaśniamy zasady krok po kroku, a swoje składki możesz od razu przeliczyć w kalkulatorze ZUS 2026.
Czym są wakacje składkowe ZUS
Wakacje składkowe to mechanizm wpisany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który pozwala przedsiębiorcy raz w roku kalendarzowym „zawiesić” opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne za jeden, wybrany przez siebie miesiąc — bez konieczności zawieszania czy zamykania działalności. W tym czasie składki finansowane są z budżetu państwa, dzięki czemu okres ten liczy się do stażu ubezpieczeniowego tak, jakby składka została opłacona normalnie.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych
Z ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy spełniający jednocześnie kilka warunków:
- prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG,
- w poprzednim roku ich przychód nie przekroczył limitu odpowiadającego 100-krotności minimalnego wynagrodzenia (dokładną kwotę progu na 2026 rok warto zweryfikować na ZUS.pl lub w kalkulatorze),
- w poprzednim roku zgłaszali do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób jednocześnie,
- działalność była prowadzona nieprzerwanie przez co najmniej 60 dni w roku poprzedzającym złożenie wniosku,
- nie korzystają w tym samym miesiącu z innej ulgi składkowej, np. „Małego ZUS Plus” czy preferencyjnych składek na start.
Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe
Wniosek RWS składa się elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE/eZUS). Kluczowa jest data: wniosek trzeba złożyć do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, który ma być objęty zwolnieniem — jeśli chcesz uzyskać wakacje za sierpień, wniosek musisz złożyć najpóźniej w lipcu. ZUS weryfikuje uprawnienia automatycznie na podstawie danych już posiadanych w systemie, a decyzję zobaczysz w koncie PUE — bez dodatkowych załączników w typowym przypadku.
Które składki obejmuje zwolnienie
Zwolnienie obejmuje składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz — jeśli była opłacana dobrowolnie — chorobowe, a także wpłaty na Fundusz Pracy. Za objęty wnioskiem miesiąc składki te finansuje budżet państwa, a przedsiębiorca nie ponosi ich kosztu.
Z jakich składek trzeba zapłacić mimo wakacji
Najczęstsza pomyłka: wakacje składkowe nie obejmują składki zdrowotnej. Składkę na NFZ trzeba opłacić w normalnym terminie i wysokości, bo jest ona bezpośrednio powiązana z prawem do świadczeń opieki zdrowotnej. Warto uwzględnić to w budżecie miesiąca objętego zwolnieniem.
Przykładowa oszczędność na pełnym ZUS
Przedsiębiorca opłacający pełne składki społeczne (tzw. duży ZUS, bez zdrowotnej) płaci miesięcznie kwotę rzędu kilkunastu-kilkuset złotych powyżej tysiąca — dokładna wartość zależy od aktualnej podstawy wymiaru składek. Wykorzystując wakacje składkowe, cała ta kwota zostaje w firmowym budżecie za wybrany miesiąc, a staż ubezpieczeniowy nie zostaje przerwany. Dokładną kwotę dla swojej formy opłacania składek (pełny ZUS, preferencyjny, Mały ZUS Plus) sprawdzisz w kalkulatorze ZUS.
Stan na styczeń 2026 — limity przychodu, liczby ubezpieczonych i wysokości składek mogą się zmieniać w ciągu roku, dlatego aktualne wartości warto zawsze zweryfikować bezpośrednio na ZUS.pl.
Wakacje składkowe a Mały ZUS Plus
To dwie odrębne ulgi i nie da się ich łączyć w tym samym miesiącu. „Mały ZUS Plus” obniża podstawę wymiaru składek na cały rok w oparciu o wysokość przychodu z poprzedniego roku, natomiast wakacje składkowe to jednorazowe, pełne zwolnienie za jeden konkretny miesiąc — niezależnie od tego, na jakich zasadach opłacasz składki na co dzień (pełny ZUS, preferencyjny czy Mały ZUS Plus). Jeśli korzystasz z Małego ZUS Plus, wakacje składkowe wciąż Ci przysługują, ale za miesiąc objęty wnioskiem RWS nie naliczasz jednocześnie obu ulg.
Praktyczne wskazówki przed złożeniem wniosku
- Sprawdź w PUE/eZUS, czy system nie zgłasza zaległości składkowych — zaległości mogą uniemożliwić skorzystanie z ulgi.
- Zaplanuj wniosek z wyprzedzeniem — spóźniony wniosek RWS oznacza utratę ulgi za dany miesiąc, bez możliwości korekty wstecz.
- Wybierz miesiąc świadomie — najczęściej opłaca się wskazać miesiąc o najwyższej podstawie wymiaru składek (np. przy Małym ZUS Plus podstawa bywa zmienna w ciągu roku).
- Zarezerwuj środki na składkę zdrowotną — ta jedna pozycja i tak obciąży rachunek firmowy w miesiącu „wakacyjnym”.
Najczęściej zadawane pytania
Ile razy w roku można skorzystać z wakacji składkowych?
Tylko raz w roku kalendarzowym, za jeden wybrany przez siebie miesiąc.
Czy wakacje składkowe obejmują składkę zdrowotną?
Nie. Składkę zdrowotną trzeba opłacić samodzielnie, w standardowym terminie i wysokości.
Kto nie może skorzystać z wakacji składkowych?
Między innymi przedsiębiorcy przekraczający limit przychodu, zgłaszający do ubezpieczeń więcej niż 10 osób, prowadzący działalność krócej niż 60 dni w poprzednim roku lub korzystający w danym miesiącu z innej ulgi składkowej.
Jak wakacje składkowe wpływają na emeryturę?
Miesiąc objęty wakacjami składkowymi liczy się do stażu ubezpieczeniowego tak, jakby składka została opłacona — nie tworzy luki w przyszłej emeryturze.
Podsumowanie
Wakacje składkowe to prosty sposób, by raz w roku obniżyć koszty prowadzenia jednoosobowej działalności — pod warunkiem spełnienia limitów przychodu i zatrudnienia oraz terminowego złożenia wniosku RWS. Nie zapomnij jednak o składce zdrowotnej, która nie jest objęta zwolnieniem. Sprawdź swoje składki w kalkulatorze ZUS →
